算数【基本】ばらす・まとめる計算

問1 分配法則

分配法則
① 共通の数を見つけてひとまとめにする
a × b + a × c = a × ( b + c )
a × b – a × c = a × ( b – c )
② かける数をかっこの中のすべての数に配る
a × ( b + c ) = a × b + a × c
a × ( b – c ) = a × b – a × c

(1)次の計算をしなさい。

① 5 × 82 + 48 × 5 – 5 × 30 =

答え(1)- ①
500
解き方(1)- ①
5 × 82 + 48 × 55 × 30
= 5 × 82 + 5 × 48 – 5 × 30
= 5 × ( 82 + 48 – 30 )
= 5 × ( 130 – 30 )
= 5 × 100 = 500

② 18 + 18 × 9 =

答え(1)- ②
180
解き方(1)- ②
18 + 18 × 9
= 18 × 1 + 18 × 9
= 18 × ( 1 + 9 )
= 18 × 10 = 180

③ 25 × 28 – 25 × 27 =

答え(1)- ③
25
解き方(1)- ③
25 × 28 – 25 × 27
= 25 × ( 28 – 27 )
= 25 × 1 = 25

④ 12 × 63 + 3 × 4 × 37 =

答え(1)- ④
1200
解き方(1)- ④
12 × 63 + 3 × 4 × 37
= 12 × 63 + 12 × 37
= 12 × ( 63 + 37 )
= 12 × 100 = 1200

⑤ 96 – 3 × 8 + 4 × 9 =

答え(1)- ⑤
108
解き方(1)- ⑤
963 × 8 + 4 × 9
= 12 × 812 × 2 + 12 × 3
= 12 × ( 8 – 2 + 3 )
= 12 × 9 = 108

⑥ 777 × 20 + 777 × 80 =

答え(1)- ⑥
77700
解き方(1)- ⑥
777 × 20 + 777 × 80
= 777 × ( 20 + 80 )
= 777 × 100 = 77700

⑦ 13 × 1331 – 13 × 331 =

答え(1)- ⑦
13000
解き方(1)- ⑦
13 × 1331 – 13 × 331
= 13 × ( 1331 – 331 )
= 13 × 1000 = 13000

⑧ 37 × 76 + 37 × 68 – 44 × 37 =

答え(1)- ⑧
3700
解き方(1)- ⑧
37 × 76 + 37 × 68 – 44 × 37
= 37 × ( 76 + 68 – 44 )
= 37 × ( 144 – 44 )
= 37 × 100 = 3700

⑨ 89 × 101 – 89 =

答え(1)- ⑨
8900
解き方(1)- ⑨
89 × 101 – 89
= 89 × ( 101 – 1 )
= 89 × 100 = 8900

⑩ 9 × 22 + 9 × 78 =

答え(1)- ⑩
900
解き方(1)- ⑩
9 × 22 + 9 × 78
= 9 × ( 22 + 78 )
= 9 × 100 = 900

(2)次の計算をしなさい。

① 25 × ( 9 + 2 ) =

答え(2)- ①
275
解き方(2)- ①
25 × ( 9 + 2 )
= 25 × 9 + 25 × 2
= 225 + 50 = 275

② 12.5 × ( 8 – 0.8 ) =

答え(2)- ②
90
解き方(2)- ②
12.5 × ( 8 – 0.8 )
= 12.5 × 8 – 12.5 × 0.8
= 100 – 10 = 90

③ 36 × ( 50 + 5 ) =

答え(2)- ③
1980
解き方(2)- ③
36 × ( 50 + 5 )
= 36 × 50 + 36 × 5
= 1800 + 180 = 1980

④ \(\dfrac{3}{5}\) × ( 10 + \(\dfrac{5}{3}\) ) =

答え(2)- ④
7
解き方(2)- ④
\(\dfrac{3}{5}\) × ( 10 + \(\dfrac{5}{3}\) )
= \(\dfrac{3}{5}\) × 10 + \(\dfrac{3}{5}\) × \(\dfrac{5}{3}\)
= 6 + 1 = 7

⑤ 2.4 × ( 20 – 5 ) =

答え(2)- ⑤
36
解き方(2)- ⑤
2.4 × ( 20 – 5 )
= 2.4 × 20 – 2.4 × 5
= 48 – 12 = 36

⑥ 42 × 75 =

答え(2)- ⑥
3150
解き方(2)- ⑥
42 × 75
= 42 × ( 70 + 5 )
= 42 × 70 + 42 × 5
= 2940 + 210 = 3150

⑦ 48 × 99 =

答え(2)- ⑦
4752
解き方(2)- ⑦
48 × 99
= 48 × ( 100 – 1 )
= 48 × 100 – 48 × 1
= 4800 – 48 = 4752

⑧ 25 × 104 =

答え(2)- ⑧
2600
解き方(2)- ⑧
25 × 104
= 25 × ( 100 + 4 )
= 25 × 100 + 25 × 4
= 2500 + 100 = 2600

⑨ 12.5 × 16 =

答え(2)- ⑨
200
解き方(2)- ⑨
12.5 × 16
= 12.5 × ( 8 + 8 )
= 12.5 × 8 + 12.5 × 8
= 100 + 100 = 200

問2

次の計算をしなさい。

ヒント
数をばらして計算しやすい順番に並べかえたり、計算しやすいようにまとめましょう!

(1)625 × 16 =

答え(1)
10000
解き方(1)
625 × 16
= 25 × 25 × 4 × 4
= 25 × 4 × 25 × 4
= 100 × 100 = 10000

※かけ算は数の順番を入れ替えても答えが変わらない ⇒ 交換法則

(2)75 × 32 – 25 × 36 =

答え(2)
1500
解き方(2)
75 × 32 – 25 × 36
= 3 × 25 × 4 × 8 – 25 × 4 × 9
= 24 × 100100 × 9
= 100 × ( 24 – 9 )
= 100 × 15 = 1500

(3)625 × 8 – 125 × 16 + 250 × 4 =

答え(3)
4000
解き方(3)
625 × 8 – 125 × 16 + 250 × 4
= 125 × 5 × 8 – 125 × 8 × 2 + 1000
= 1000 × 5 – 1000 × 2 + 1000 × 1
= 1000 × ( 5 – 2 + 1 )
= 1000 × 4 = 4000

※覚えておこう!
625 = 125 × 5
125 × 8 = 1000

(4)25 × 32 × 625 =

答え(4)
500000
解き方(4)
25 × 32 × 625
= 25 × 4 × 8 × 125 × 5
= 100 × 1000 × 5 = 500000

※覚えておこう!
25 × 4 = 100
125 × 8 = 1000

(5)125 × 35 – 375 × 9 =

答え(5)
1000
解き方(5)
125 × 35 – 375 × 9
= 125 × 35 – 125 × 3 × 9
= 125 × ( 35 – 27 )
= 125 × 8 = 1000
覚えておこう!
25 × 4 = 100、125 × 8 = 1000はもちろん、その他の25の倍数、125の倍数も覚えておきましょう!
125 = 25 × 5
625 = 25 × 25 = 125 × 5

問3

47 × 48 + 53 × 48 =

答え
4800
解き方
47 × 48 + 53 × 48
= 48 × ( 47 + 53 )
= 48 × 100 = 4800

問4

25 × 70 + 250 + 23 =

答え
2023
解き方
25 × 70 + 250 + 23
= 250 × 7 + 250 + 23
= 250 × ( 7 + 1 ) + 23
= 250 × 8 + 23
= 2000 + 23 = 2023

問5

225 – { 90 – 3 × ( 31 – 6 ) } × 7 =

答え
120
解き方
225 – { 90 – 3 × ( 31 – 6 ) } × 7
= 225 – ( 90 – 3 × 25 ) × 7
= 225 – ( 90 – 75 ) × 7
= 15 × 15 – 15 × 7
= 15 × ( 15 – 7 )
= 15 × 8 = 120

問6

2 + ( 5 × 5 + 3 × 5 ) ÷ 5 =

答え
10
解き方
2 + ( 5 × 5 + 3 × 5 ) ÷ 5
= 2 + { ( 5 + 3 ) × 5 } ÷ 5
= 2 + ( 8 × 5 ) ÷ 5
= 2 + 40 ÷ 5
= 2 + 8 = 10

問7

( 90+91+92+93+94+95+96+97+98+99 ) ÷ 45 =
答え
21
解き方

( 90 + 91 + 92 + 93 + 94 + 95 + 96 + 97 + 98 + 99 ) ÷ 45


= { 90 × 10 + ( 1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 + 7 + 8 + 9 ) } ÷ 45
= ( 45 × 2 × 10 + 45 ) ÷ 45
= ( 20 + 1 ) × 45 ÷ 45 = 21

※覚えておこう!
1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 + 7 + 8 + 9 = 45

問8

43 × 7 – 43 × 4 – 43 × 1 =

答え
86
解き方
43 × 7 – 43 × 4 – 43 × 1
= 43 × ( 7 – 4 – 1 )
= 43 × 2 = 86

問9

31 × 7 – 5 × 31 + 2 × 31 × 9 =

答え
620
解き方
31 × 7 – 5 × 31 + 2 × 31 × 9
= 31 × ( 7 – 5 + 18 )
= 31 × 20 = 620

問10

138 – ( 18 + 3 ) × 6 =

答え
12
解き方
138 – ( 18 + 3 ) × 6
= 6 × 23 – 21 × 6
= 6 × ( 23 – 21 )
= 6 × 2 = 12

問11

250 × 9 – 25 × 50 + 23 =

答え
1023
解き方
250 × 9 – 25 × 50 + 23
= 250 × 9 – 250 × 5 + 23
= 250 × ( 9 – 5 ) + 23
= 250 × 4 + 23
= 1000 + 23 = 1023

問12

( 1 + 12 + 123 + 1234 ) ÷ ( 1 + 2 + 3 + 4 ) =

答え
137
解き方
( 1 + 12 + 123 + 1234 ) ÷ ( 1 + 2 + 3 + 4 )
= { ( 1 + 2 + 3 + 4 ) + ( 10 + 120 + 1230 ) } ÷ 10
= { 10 + 10 × ( 1 + 12 + 123 ) } ÷ 10
= ( 10 + 10 × 136 ) ÷ 10
= ( 1 + 136 ) × 10 ÷ 10
= 1 + 136 = 137

問13

921 × 1515 + 921 × 1517 – 32 × 921 =

答え
2763000
解き方
921 × 1515 + 921 × 1517 – 32 × 921
= 921 × ( 1515 + 1517 – 32 )
= 921 × 3000 = 2763000

問14

3021 × 10 + 3021 × 7 + 3021 × 13 =

答え
90630
解き方
3021 × 10 + 3021 × 7 + 3021 × 13
= 3021 × ( 10 + 7 + 13 )
= 3021 × 30 = 90630

問15

4017 × 16 – 25 × 16 + 8 × 16 =

答え
64000
解き方
4017 × 16 – 25 × 16 + 8 × 16
= 16 × ( 4017 – 25 + 8 )
= 16 × 4000 = 64000

問16

374 × 374 + 374 × 626 =

答え
374000
解き方
374 × 374 + 374 × 626
= 374 × ( 374 + 626 )
= 374 × 1000 = 374000

問17

51 × 3 – 255 ÷ 5 =

答え
102
解き方
51 × 3 – 255 ÷ 5
= 51 × 3 – 51
= 51 × ( 3 – 1 )
= 51 × 2 = 102

問18

21 ÷ 4 × 8 – 21 =

答え
21
解き方
21 ÷ 4 × 8 – 21
= 21 × 2 – 21
= 21 × ( 2 – 1 ) = 21

問19

52 × 3.14 + 48 × 3.14 =

答え
314
解き方
52 × 3.14 + 48 × 3.14
= ( 52 + 48 ) × 3.14
= 100 × 3.14 = 314

問20

47 × 6.87 – 47 × 3.23 – 47 × 2.64 =

答え
47
解き方
47 × 6.87 – 47 × 3.23 – 47 × 2.64
= 47 × ( 6.87 – 3.23 – 2.64 )
= 47 × 1 = 47

問21

52 × 49 – 352 =

答え
2196
解き方
52 × 49 – 352
= 52 × ( 50 – 1 ) – 352
= 2600 – 52 – 352
= 2600 – ( 52 + 352 )
= 2600 – 404 = 2196

問22

91 × 46 + 37 × 107 – 37 × 7 + 46 × 9 =

答え
8300
解き方
91 × 46 + 37 × 107 – 37 × 7 + 46 × 9
= 46 × ( 91 + 9 ) + 37 × ( 107 – 7 )
= 46 × 100 + 37 × 100
= ( 46 + 37 ) × 100
= 83 × 100 = 8300

問23

6 + 31.4 × 0.472 + 314 × 0.0002 =

答え
31.4
解き方
3.14 × 5.26 + 31.4 × 0.472 + 314 × 0.0002
= 3.14 × 5.26 + 3.14 × 4.72 + 3.14 × 0.02
= 3.14 × ( 5.26 + 4.72 + 0.02 )
= 3.14 × 10 = 31.4

問24

817 × 454 =

答え
370918
解き方
817 × 454
= 817 × ( 400 + 50 + 4 )
= 326800 + 40850 + 3268 = 370918

問25

{ 7 + ( 8 – 2 ) × 10 } × 63 =

答え
4221
解き方
{ 7 + ( 8 – 2 ) × 10 } × 63
= ( 7 + 6 × 10 ) × 63
= ( 7 + 60 ) × 63
= 7 × 63 + 60 × 63
= 441 + 3780 = 4221